Erdek,
Marmara Denizinin güneybatısında,
Marmara denizine bir el gibi uzanan
Kapıdağ Yarımadasının güneybatı kıyısında, yer almaktadır. Güneydoğusunda
350 metre genişliğinde ve 25 metre yüksekliğinde boyun şeklinde bir berzahla
(Kıstak) Kapıdağ'a bağlı bulunan 103 metre yüksekliğinde koni biçimli Seyitgazi
Tepesi ve 800 metre kadar güney batısında yer alan kayalık ve ağaçsız Tavşan
Adası ile kıyıya çok yakın olan Zeytin Adası bulunmaktadır.
Erdek, başlıca ekonomik etkinlikler, tarım, turizm, balıkçılık, madenciliktir. Erdek'te bitkisel üretimde zeytincilik ve bağcılık önemli yer tutar. Erdek'te daha çok şaraplık üzüm ve sofralık zeytin üretilir. Erdeki 1960'larda başlayan iç turizmin önemli merkezlerindendir. Erdek'in İstanbul'a yakınlığı turizmin gelişmesini hızlandırmıştır. Erdek kıyılarında birçok kamu ve özel kuruluşlara ait konaklama tesisleri vardır.
Erdek karayolu ile Bandırma'ya 19, Balıkesir'e 118 km. mesafede bulunmaktadır. Erdek yaz aylarında önemli bir turizm merkezi haline gelmektedir. Deprem ve yangınlarla bir çok kez harap olan Erdek'in çevresinde bir çok antik kent bulunmaktadır. Erdek'te bulunan bu antik kentlerden pek azı günümüze kadar gelmiştir. Erdek belediyesi 1900 yılında kurulmuştur. Erdek'in nüfusu 33.000'dir.
Kubbeyi andıran bir görünüşü olan Kapıdağ Yarımadası'nın kuzey ve batı yamaçları oldukça diktir.
Bilhassa kuzey kıyıları çok girintili ve çıkıntılıdır. Üzerinde Kurtkaya, Ademkaya, Klopsi ve Çavlı adları ile anılan ve yükseklikleri 600 900 metre
arasında değişen muhtelif tepeler vardır. Erdek'in kurulu bulunduğu alan
tamamen alüvyonlu topraktan oluşmuş olup yamaçları diktir.
Tipik Marmara Bölgesi iklimi etkisi altında olan Erdek yazları fazla sıcak
olmamakla beraber genelde yağmursuz, kışları ılık geçer. Yağışlar sonbahar
ve kış aylarında meydana gelir. Yarımadanın kıyıya yakın kesimleri zeytinlik,
orta kesimler makilik tepeler ve dağ kesimleri tamamen ormanlıktır.
Erdek'in en önemli mimari zenginlikleri arasında Kirazlı
Yayla Manastırı, Palata Çeşmesi, Agios Nikolas Kilisesi, Muhle Kalesi, Seyitgazi
Tepesi ve Kalesi, Zeytin Adası'nda bulunan kilise, mermer kapı, mağara, ayazma
ve hamamlar yer almaktadır.
Erdek'in 10 12 km dışında bulunan ve büyük medeniyetin yaşadığı Kyzikos
(Kizikos) kentinde ilk yaşayanların Dolion'lar oldukları ve şehrin kurucusunun
da Kral Kyzikos olduğu bilinmektedir.
Kyzikos'un en önemli sanat kolları içinde mimarlığın ön planda olduğu geride
bırakılan eserlerden anlaşılmaktadır.
Kyzikos'dan geri kalan ve bilinen tarihi mimari zenginlikleri şöyle;
- Hadrianus tapınağı,
- Kyzikos amfitiyatrosu,
- Altıköşe kuleler,
- Bouleuterion,
- Bergama Kraliçesi Apoolonis'in adına oğulları tarafından yaptırılan tapınak,
- Tyatro
- Hazine adı verilen ve her biri bir mimarın gözetimindeki üç depo (depolarda
silahlar, savaş makineleri ve buğday saklanmıştır.)
Kyzikos'da yapılan binaların hemen hepsinin güzelliği kadar büyük bir itina
ile yapıldığını binaların içinde ve dışında bulunan işlenmiş mermerler ve
frizlerle süslenmelerinden anlaşılmakta. En çok rastlanan friz örnekleri medousa
başı ve öküz kafasıdır.
Kyzikos'un bulunduğu alan bugün birinci derecede arkeolojik sit alanı
ilan edilmiştir.
İlçede 1997 yılından bu yana Uluslar
Arası TRİATLON müsabakaları yapılmaktadır.
Yeşillikler içerisinde, maviliklere uzanan koylarında, sahilinden baktığınızda görebileceğiniz en güzel manzarası, zeytin ağaçlarının ve uzaklardan gelen iyotun tertemiz kokusu, sessiz ve sakin ortamının bulunduğu Erdek'tedir hayat
M.Ö. 5400 yıllarında Sitler tarafından kurulduğu söylenen ilçenin tarihteki adı Artake'dir. Bu ismin verilmesinin nedeni Sitler'in o dönemdeki kralının ismi olmasıdır. M.Ö 360 yılından önce Kapıdağ ile birlikte Kyzikos egemenliğine giren Artake, Roma döneminde iyice önemini yitirmiştir. Bizans çağında M.S. 543'deki depremde kent büyük zarar görür. Yıkılan binaların taşları yağma edilmiş ve limanları ihmal edilmiştir.
1339 yılında Orhan Gazi'nin oğlu olan Süleyman Paşa tarafından fethedilen Artake, Türk egemenliğine geçmiştir. 1807 yılında Karesi Sancağına bağlanan Erdek, 1930'lu yıllarda ayrı bir ilçe merkezi oldu.
Erdek'te yakınlarda bulunan Kapıdağ'da tarihi kiliseleri, manastırları, doğallığını korumaya devam eden köyleri ve masmavi koyları görebilirsiniz.
Erdek'in 10-12km dışında tarihi zenginlikleriyle yaşatılmakta olan Kyzikos'da Hadrianus tapınağı, Kyzikos Amfitiyatrosunu, Altınköşe kuleleri, Bouleuterion, Bergama kreliçesi Apoolonis'in adına yapılan tapınak ve Kirazlı yayla manastırını görebilirsiniz.
Ayrıca Erdek'in batısında kurulu olan Ocaklar beldesinin altın kumunda güneşlenebilir, sığ denizinde yüzebilirsiniz. Ocaklarda kurulan bir çok bar ve disko sayesinde sıkılmaya vaktiniz kalmayacak.
Erdek'e ulaşmak için karayolu vasıtasıyla Bursa-Balıkesir yolu üzerinden önce Bandırma ilçesine oradan da Çanakkale yolu üzerinden Erdek sapağına dönmeniz yeterlidir. Ege bölgesinden Kütayha veya Balıkesir üzerinden önce Bandırmaya yine aynı şekilde Çanakkale istikametine doğru giderken Erdek yol sapağına girmeniz yeterlidir.